Z ulgi prorodzinnej może skorzystać podatnik, jeżeli rozlicza swoje dochody na zasadach ogólnych tj. według skali podatkowej i składa w urzędzie skarbowym PIT-37 lub PIT-36. Wyliczoną kwotę ulgi podatnik wykazuje w PIT/O – informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku, stanowiącym załącznik do zeznania podatkowego PIT-37 oraz PIT-36. Następnie, wraz z innymi odliczeniami od podatku, wykazuje w PIT-36 (w poz. 172 i 173) lub w PIT-37 (w poz. 106 lub 107).

Skorzystanie z ulgi jest możliwe również w sytuacji, gdy rocznego rozliczenia podatku od dochodu uzyskanego przez podatnika w danym roku podatkowym dokonuje płatnik (PIT-40). Wówczas podatnik ma obowiązek przed 10 stycznia 2008 r. złożyć płatnikowi oświadczenie (odrębne od PIT-12 – oświadczenia dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego od dochodu uzyskanego przez podatnika w roku podatkowym), w którym stwierdzi, że spełnia warunki określone w art.27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wskaże liczbę dzieci, na które przysługuje odliczenie oraz wskaże kwotę odliczenia.
Nie można dokonać odliczenia od podatku należnego od dochodów z kapitałów pieniężnych (PIT-38) a także od dochodów opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym (PIT-28), 19% podatkiem liniowym (PIT-36L) oraz od podatku opłacanego na podstawie karty podatkowej.

Podatnik może skorzystać z ulgi, jeżeli w roku podatkowym wychowywał dzieci własne lub przysposobione: małoletnie i dzieci bez względu na wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek pielęgnacyjny. Z ulgi może skorzystać także podatnik, jeżeli wychował dzieci własne lub przysposobione pełnoletnie - do ukończenia 25 lat, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty lub przepisach o szkolnictwie wyższym, jeżeli w roku podatkowym dzieci te nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem dochodów wolnych od podatku dochodowego, renty rodzinnej oraz dochodów w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku ( kwota ta w 2007 r. wynosi 3015 zł).

Kwota ulgi dotyczy łącznie obojga rodziców i może być dzielona w dowolny sposób tj. może być odliczona od podatku jednego z rodziców lub od podatku obojga (w dowolnych kwotach), pod warunkiem, że łączne odliczenie nie przekroczy kwoty stanowiącej iloczyn liczby dzieci i kwoty 1145,08 zł.

Jeżeli w stosunku do rodziców został orzeczony rozwód lub separacja, z odliczenia korzysta ten z rodziców, u którego dzieci faktycznie zamieszkują. W sytuacji, gdy dzieci faktycznie zamieszkują u każdego z rodziców, kwota odliczenia stanowi iloczyn liczby miesięcy pobytu dzieci u rodzica korzystającego z ulgi i 1/12 przysługującej kwoty ulgi. Zatem o prawie do ulgi nie decyduje meldunek dziecka lecz faktyczne zamieszkiwanie u któregoś z rodziców.

Ulga ustanowiona w art.27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) została następnie zmieniona ustawą z dnia 5 września 2007 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 191 poz. 1361).