Kogo dotyczy ustawa?

Ustawa dotyczy  podatników, którzy w latach 2002- 2007:

przynajmniej w jednym roku podatkowym w okresie od 2002 do 2007 roku uzyskiwali przychody z pracy za granicą, do których miała zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, i

w roku podatkowym, w którym uzyskali te przychody, podlegali nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, tj. podlegali obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów.

W latach 2002-2007 metoda proporcjonalnego odliczenia obowiązywała w umowach z następującymi krajami:

• Armenią (od 1 stycznia 2006 r.),
• Australią,
• Austrią (od 1 stycznia 2006 r.),
• Belgią (od 1 stycznia 2005 r.),
• Chile (od 1 stycznia 2004 r.),
• Danią,
• Egiptem,
• Finlandią,
• Gruzją (od 1 stycznia 2007 r.),
• Holandią (od 1 stycznia 2004 r.),
• Iranem (od 1 stycznia 2007 r.),
• Islandią,
• Kazachstanem,
• Kirgistanem (od 1 stycznia 2005 r.),
• Koreą Południową, Macedonią,
• Malezją,
• Mołdawią,
• Rosją,
• Stanami Zjednoczonymi,
• Syrią (od 1 stycznie 2004 r.),
• Szwecją (do 1 stycznia 2006 r.),
• Tadżykistanem (od 1 stycznia 2005 r.),
• Uzbekistanem
• Wielką Brytanią (do 1 stycznia 2007 r.).

            Metoda proporcjonalnego odliczenia ma zastosowanie również do przychodów uzyskanych w krajach, z którymi Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (np. Arabia Saudyjska, Libia, Afganistan, Brazylia).

Teksty wszystkich umów dostępne są na

Ustawa ma zastosowanie wyłącznie do przychodów z pracy za granicą, tj.:

• przychodów ze stosunku pracy, lub/i
• przychodów z działalności wykonywanej osobiście, lub/i
• przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych według skali podatkowej, 19% stawki podatku lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, lub/i
• przychodów z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Polski działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi.

Uwaga:

• Ustawa nie ma zastosowania, poza ww. źródłami przychodów do dochodów otrzymywanych z zagranicy, np.  z rent i emerytur , z odsetek , z dywidend, z nieruchomości,  itd. przychody, koszty i dochody z tych źródeł należy wykazać w załączniku PIT- AZ w wierszu  5 w części C.1.1, C.1.2, C.2.1, C.2.2 „ Pozostałe przychody…”

• Ustawa nie ma zastosowania do przychodów z pracy uzyskiwanych w krajach oraz terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową (tzw. raje podatkowe), są to: Księstwo Andory, Anguilla, Antigua i Barbuda, Aruba, Wspólnota Bahamów, Królestwo Bahrajnu, Barbados, Belize, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Wyspy Cooka, Wspólnota Dominiki, Gibraltar, Grenada, Guernsey/Sark/Alderney, Hongkong, Jersey, Kajmany, Republika Liberii, Księstwo Liechtensteinu, Makau, Republika Malediwów, Wyspa Man, Republika Wysp Marshalla, Republika Mauritiusu, Księstwo Monako, Montserrat, Republika Nauru, Antyle Niderlandzkie, Niue, Republika Panamy, Niezależne Państwo Samoa, Republika Seszeli, Federacja Sant Christopher i Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Królestwo Tonga, Turks i Caicos, Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych, Republika Vanuatu.

            Podatnik, który zamierza skorzystać z abolicji podatkowej, zobligowany jest   złożyć wniosek  o umorzenie zaległości podatkowej oraz o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT- AZ) oraz dołączyć do wniosku oświadczenie (AZ- O), złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, potwierdzające, że wysokość przychodów z pracy oraz zapłaconego za granicą podatku, jeżeli podatnik był obowiązany do jego zapłaty, wykazane we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej lub zwrot podatku są zgodne ze stanem faktycznym. 

            Ponadto, w przypadku, gdy wniosek dotyczy umorzenia zaległości podatkowej, podatnik zobligowany jest  dołączyć  zeznanie podatkowe za rok podatkowy, którego dotyczy wniosek, gdy zeznanie  podatkowe nie zostało wcześniej (przed wnioskiem) złożone w US.                                   

Na druku PIT-AZ należy zaznaczyć, że jest to:

1.  Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej, który należy złożyć w przypadku, gdy podatnik:

• nie złożył zeznania podatkowego za rok objęty wnioskiem,
• złożył zeznanie podatkowe za rok objęty wnioskiem, ale nie zapłacił podatku należnego,
• złożył zeznanie podatkowe za rok objęty wnioskiem, ale nie wykazał (w całości lub w części) uzyskanych przychodów z pracy za granicą,

lub

lub

3. Wniosek o umorzenie zaległości podatkowej i o zwrot podatku, który należy złożyć w przypadku, gdy podatnik złożył zeznanie podatkowe za rok objęty wnioskiem, wykazał w nim uzyskane przychody z pracy za granicą i zapłacił należny podatek w niepełnej wysokości.

Wzór wniosku i oświadczenia można pobrać tutaj
Treść powołanej wyżej ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy można pobrać tutaj

Uwaga !!!

Wniosek o zastosowanie abolicji podatkowej podatnicy muszą złożyć w odpowiednich terminach. Wniosek o zwrot podatku lub umorzenie zaległości trzeba złożyć w ciągu:

• dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, gdy wniosek dotyczy 2002 roku, tj. do 6 października 2008 roku,
• sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy w innych przypadkach, tj. do 6 lutego 2009 r., gdy wniosek dotyczy lat 2003-2007.

            Podany w zdaniu poprzednim termin złożenia wniosku jest terminem prawa materialnego (zawitym) i nie podlega przywróceniu, co oznacza, że w razie jego uchybienia  organ podatkowy wyda postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie  zwrotu lub umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych.

 Jeżeli podatnik uzyskiwał przychody z pracy w więcej niż dwóch krajach (w danym roku podatkowym) musi złożyć kolejny wniosek.

Nie należy dołączać do wniosku dokumentów potwierdzających uzyskanie przychodów  z pracy i zapłatę podatku za granicą – należy je jednak przechowywać do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok podatkowy, którego dotyczy wniosek (np. zobowiązanie podatkowe za 2002 r. wygasa z końcem 2008 r., tj. po upływie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku za 2002 r.).

Należy jednak liczyć się z tym, że w toku prowadzonego postępowania, gdy wniosek będzie budził wątpliwości organ podatkowy może żądać okazania dokumentów, na podstawie których sporządzono wniosek.

            Jednocześnie tut. Organ prosi podatników, którzy zamierzają ubiegać się w tut. Organie o zwrot podatku dochodowego od osób fizycznych lub umorzenie zaległości podatkowej w tym podatku, w trosce o ekonomikę prowadzonych postępowań podatkowych, o sprawdzenie w tut. Organie, czy zasadne jest składanie przedmiotowego wniosku PIT-AZ, bowiem w sprawie istotne znaczenie ma m.in.  fakt w jakim kraju i z jakiego źródła przychodu podatnik uzyskiwał przychody, jaka metoda zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu  ma zastosowanie do podatnika za dany rok podatkowy oraz to czy podatnik zapłacił podatek w kraju w wyniku dokonania rozliczenia rocznego na formularzu PIT- 36,  PIT - 36L  lub PIT-28.   

            Sprawdzenie zasadności złożenia wniosku, jak wykazuje praktyka, wyeliminuje przypadki składania bezprzedmiotowych wniosków, co przyczyni się do sprawnej obsługi podatników w tym zakresie oraz zmniejszenia kosztów  postępowania podatkowego, bowiem Organ podatkowy, na wniosek podatnika, sporządzony według ustalonego wzoru (PIT- AZ oraz AZ-O), po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, wydaje decyzję, nie później niż w terminie sześciu miesięcy od dnia złożenia wniosku w której:

1.      umarza zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych, powstałą za dany rok podatkowy, którego dotyczy wniosek, w wysokości stanowiącej różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a kwotą odpowiadającą podatkowi obliczonemu za ten rok podatkowy przy zastosowaniu do przychodów z pracy zasad określonych w art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym (umorzenie zaległości), lub ,

2.      zwraca kwotę stanowiącą różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a kwotą odpowiadającą podatkowi obliczonemu za dany rok podatkowy, którego dotyczy wniosek, przy zastosowaniu do przychodów z pracy zasad określonych w art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym - w przypadku dokonania wpłaty podatku dochodowego należnego za ten rok podatkowy wynikającego ze złożonego zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego (zwrot), lub 

3.      umarza zaległość i dokonuje zwrotu za dany rok podatkowy - przy czym łączna kwota umorzenia zaległości i zwrotu nie może przekroczyć kwoty stanowiącej różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a kwotą odpowiadającą podatkowi obliczonemu za ten rok podatkowy przy zastosowaniu do przychodów z pracy zasad określonych w art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym. 

            W przypadku wniosku dotyczącego roku 2002 organy podatkowe są zobligowane do wydania decyzji w terminie do 30 listopada 2008 r.

             Umorzenie zaległości powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość.  Zwrot obejmuje również wpłacone odsetki za zwłokę, w części odpowiadającej kwocie zwrotu. 

              Zwrot pieniędzy z urzędu skarbowego następuje w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji określającej wysokość kwoty zwrotu w gotówce lub na wskazany rachunek bankowy podatnika lub rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej.

            Trzeba pamiętać, że kwota zwrotu wypłacana za pośrednictwem poczty na podstawie przekazu pocztowego jest pomniejszana o koszty jej przesłania.

      Za dzień wypłaty zwrotu uważa się dzień:

• obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego na podstawie polecenia przelewu,
• złożenia przekazu pocztowego,
• wypłacenia kwoty zwrotu przez organ podatkowy lub postawienia kwoty zwrotu do dyspozycji podatnika w kasie.

Uwaga:

            Kwota zwrotu nie podlega wypłacie, jeżeli podatnik posiada zaległości podatkowe lub bieżące zobowiązania podatkowe. Przepisy art. 76 § 1 i 2 oraz art. 76a Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio. 

            Podatek należny za dany rok podatkowy, wynikający z zeznania podatkowego albo z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, to podatek obliczony zgodnie z obowiązującymi w danym roku przepisami prawa podatkowego. Powołana wyżej ustawa nie ingeruje w podatek należny wynikający z zeznania bądź podatek wynikający z decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok podatkowy.

            Celem ustawy jest jedynie zrównanie obciążenia podatkowego osób pracujących poza granicami Polski w różnych krajach, wynikającego z różnic pomiędzy stosowanymi dwoma metodami unikania podwójnego opodatkowania, do tych państw. Według obowiązujących przepisów, Polacy pracujący za granicą, którzy podlegają nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, w zależności od tego, w którym kraju pracują, podatek należny za dany rok podatkowy  obliczają stosując metodę proporcjonalnego odliczenia lub metodę wyłączenia z progresją. W praktyce efekt był taki, że mimo osiągania przez podatników takich samych dochodów, osoby stosujące metodę proporcjonalnego odliczenia (np. umowa z Holandią) musiały uiścić wyższy podatek niż ci, którzy stosowali drugą, korzystniejszą metodę (np. umowa z Niemcami).

Wniosek należy złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego:

• według miejsca zamieszkania podatnika w dniu złożenia wniosku,
• ze względu na miejsce zamieszkania przynajmniej jednego z małżonków, w przypadku wspólnego wniosku małżonków mających różne miejsca zamieszkania,
• według ostatniego miejsca zamieszkania podatnika na terytorium Polski, w przypadku gdy zamieszkanie na terytorium Polski ustało przez dniem złożenia wniosku.

 Uwaga:

Czy  umorzenie lub zwrot podatku stanowi dla niektórych  podatników pomoc  de minimis ? 

            Umorzenie zaległości oraz zwrot stanowią pomoc de minimis udzielaną w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis ( dotyczy podatników prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą).

            Ta grupa podatników winna, wraz z wnioskiem złożyć zaświadczenia o uzyskanej pomocy de mnimis brutto w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych, stosownie do treści przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (tekst jednolity: Dz.U. 2007r. Nr 59 poz. 404, z późn. zm), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. z  2007 roku, Nr .53, poz. 354) oraz rozporządzenia Komisji nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L Nr 379 z 28.12.2006).

            Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy publicznej, każdy przedsiębiorca ubiegający się o pomoc publiczną musi przedstawić organowi udzielającemu pomocy informacje o wielkości otrzymanej pomocy w ciągu trzech kolejnych lat poprzedzających dzień udzielenia pomocy, bez względu na źródło pochodzenia tej pomocy, jej przeznaczenie, czy formę. Kwota pomocy de minimis wynosi obecnie 200 tys. euro w okresie 3 kolejnych lat kalendarzowych. Dokonując oceny bierze się pod uwagę bieżący rok kalendarzowy oraz 2 poprzednie lata.

Więcej informacji na temat ABOLICJI znajduje się na stronie internetowej Ministerstwa Finansów  http://www.mf.gov.pl  ( Podatki / Praca za granicą - nowe zasady opodatkowania / Jak korzystać z ustawy - Informator dla podatników) .